De strijd tegen de klimaatverandering wordt gevoerd op twee fronten: mitigatie en adaptatie.

Het woord mitigatie komt van het Latijnse werkwoord “mitigare” dat letterlijk zacht maken of kalmeren betekent. In de context van de klimaatsverandering omvat deze term alle maatregelen die gebruikt worden om de klimaatverandering terug te draaien of te temperen.

Mitigatie gaat dus over het reduceren van de uitstoot van broeikasgassen en de overgang naar een energie-efficiënte samenleving. Men wil dit bereiken door de fossiele brandstoffen zoveel mogelijk te gaan vervangen door duurzame energie, zoals zonne- en windenergie, geothermie, toepassingen met waterstof enz.

De eerste stap in dit verhaal is energie besparen. Want de hoeveelheid energie die men niet nodig heeft, hoeft men ook al niet te gaan vervangen. Dus ook maatregelen als het beter isoleren van woningen, vervangen van gloeilampen door led-verlichting, aanpassingen in mobiliteit, enz. maken allemaal deel uit van mitigatie.

Het woord adaptatie vindt ook zijn oorsprong in het Latijn: “adaptare” betekent aanpassen. Hoe hard we ook ons best doen om onze uitstoot van broeikasgassen te verminderen, een zekere mate van klimaatverandering is nu al onvermijdelijk en daar moeten we ons op voorbereiden. De laatste zomers kreeg België al te maken met opvallende hittegolven en perioden van droogte. Elders in Europa ontstonden er verwoestende buien met onweer en enorme hoeveelheden hagel. De klimaatverandering is een feit en we moeten met die nieuwe situatie leren omgaan.

Adaptatie gaat dus over een rist maatregelen, die ons moeten wapenen tegen de gevolgen van de klimaatveranderingen. Voorbeelden van adaptatie zijn:

  • het ontharden van onze stedelijke ondergrond, zodat overtollig hemelwater makkelijker kan infiltreren en niet uitmondt in een kolkende rivier in de straten,
  • het aanleggen van blauwgroene zones, die verkoeling brengen naar de stadscentra en zo de gevolgen van hittegolven temperen,
  • nadenken over watervoorraden, zodat we lange perioden van droogte kunnen overbruggen.
  • Adaptatie gaat ook over het maken van noodplannen, zodat we voorbereid zijn op mogelijke overstromingen, stormen, onweerscomplexen, enz.
Op 26 augustus 2019 werd Madrid getroffen door hevige hagel- en regenbuien. Straten veranderden in rivieren die auto’s meesleurden. Bron: REUTERS

 

 

Hoe meer de uitstoot van broeikasgassen wordt verminderd, hoe gemakkelijker het wordt om ons op de daaruit volgende klimaatverandering voor te bereiden. Zonder mitigatie zal een toereikend adaptatiebeleid ook niet mogelijk zijn. De veranderingen zouden immers te extreem zijn. We moeten dus op beide uitdagingen blijven inzetten.

De klimaatverandering brengt niet enkel negatieve gevolgen met zich mee. Het benutten van eventuele gunstige opportuniteiten, valt ook onder adaptatie.

Voor het burgemeestersconvenant 2030 zullen naast mitigatie- ook adaptatieplannen uitgewerkt worden.